PIP: Zwolnienia okolicznościowe, zwolnienie z powodu siły wyższej oraz urlop opiekuńczy
![](/media/Image/artykuly/artykuly_top/nieobecnosc.jpg)
W języku potocznym zwolnienia okolicznościowe od pracy często nazywane są urlopem okolicznościowym. Urlop ten nie jest częścią urlopu wypoczynkowego i jest udzielany np. w razie ślubu pracownika lub urodzenia się jego dziecka albo zgonu i pogrzebu jego ojca czy matki. Natomiast zwolnienie od pracy z powodu działania siły wyższej przysługuje w pilnych sprawach rodzinnych spowodowanych chorobą lub wypadkiem, jeżeli jest niezbędna natychmiastowa obecność pracownika. Z kolei celem urlopu opiekuńczego jest zapewnienie osobistej opieki lub wsparcia osobie będącej członkiem rodziny lub zamieszkującej w tym samym gospodarstwie domowym, która wymaga opieki lub wsparcia z poważnych względów medycznych.
Zwolnienia okolicznościowe
W języku potocznym zwolnienia okolicznościowe od pracy często nazywane są urlopem okolicznościowym. Urlop ten nie jest częścią urlopu wypoczynkowego.
Pracodawca jest obowiązany zwolnić od wykonywanej pracy m.in.:
- wezwanego do osobistego stawienia się przed organem właściwym w zakresie powszechnego obowiązku obrony,
- na wezwanie organu administracji rządowej lub samorządu terytorialnego, sądu prokuratury, policji albo organu prowadzącego postępowanie w sprawie o wykroczenia,
- będącego krwiodawcą na czas oznaczony przez stacje krwiodawstwa w celu oddania krwi oraz na czas niezbędny do przeprowadzenia zaleconych przez stację krwiodawstwa okresowych badań lekarskich, jeżeli nie mogą one być wykonane w czasie wolnym od pracy,
- 2 dni – w razie ślubu pracownika lub urodzenia się jego dziecka albo zgonu i pogrzebu małżonka pracownika lub jego dziecka, ojca, matki, ojczyma lub macochy,
- 1 dzień – w razie ślubu dziecka pracownika albo zgonu i pogrzebu jego siostry, brata, teściowej, teścia, babki, dziadka, a także innej osoby pozostającej na utrzymaniu pracownika lub pod jego bezpośrednią opieką.
Wszystkie te zdarzenia lub okoliczności usprawiedliwiające nieobecność w pracy zostały określone w rozporządzeniu (patrz podstawy prawne).
Zwolnienie od pracy z powodu siły wyższej
Z dniem 26 kwietnia 2023 roku pracownicy zyskali nowe uprawnienie tj. zwolnienie od pracy z powodu działania siły wyższej w pilnych sprawach rodzinnych spowodowanych chorobą lub wypadkiem, jeżeli jest niezbędna natychmiastowa obecność pracownika.
Za siłą wyższą uważa się jedynie zdarzenia zewnętrzne w stosunku do uprawnionego, a zarazem nadzwyczajne i w konsekwencji nieuchronne oraz w danym układzie stosunków niemożliwe do przewidzenia – wyrok Sądu Najwyższego z 13.05.2021 r., V CSKP 83/21, LEX nr 3174818.
UWAGA!
Zwolnienie od pracy z powodu siły wyższej przysługuje pracownikowi w wymiarze 2 dni albo 16 godzin w roku kalendarzowym.
Aby pracownik mógł skorzystać z tego zwolnienia, będą musiały wystąpić jednocześnie 3 przesłanki:
- działanie siły wyższej,
- pilne sprawy rodzinne spowodowane chorobą lub wypadkiem,
- konieczność natychmiastowej obecności pracownika.
O sposobie wykorzystania w danym roku kalendarzowym tego zwolnienia decyduje pracownik w pierwszym wniosku o udzielenie takiego zwolnienia złożonym w danym roku kalendarzowym.
Pracodawca jest obowiązany udzielić zwolnienia od pracy z powodu siły wyższej na wniosek zgłoszony przez pracownika najpóźniej w dniu korzystania z tego zwolnienia. Kodeks pracy nie precyzuje, w jakiej formie pracownik może składać wniosek o zwolnienie z powodu siły wyższej. Należy uznać, że pracownik może złożyć go w dowolnej formie tj. nie tylko osobiście ale też w formie elektronicznej czy też sms-em.
Zwolnienie od pracy udzielane w wymiarze godzinowym, dla pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy ustala się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy tego pracownika. Niepełną godzinę zwolnienia od pracy zaokrągla się w górę do pełnej godziny.
PRZYKŁAD
Pracownik zatrudniony w 1/2 wymiaru czasu pracy ma prawo do 8 godzin zwolnienia od pracy z powodu działania siły wyższej w roku kalendarzowym (16 godz. x 1/2 etatu = 8 godz.) z kolei pracownik zatrudniony na 1/3 etatu będzie miał prawo do 6 godzin zwolnienia z tytułu siły wyższej (16 godz. x 1/3 etatu = 5,33 godz.; po zaokrągleniu 6 godz.)...
DOSTĘP DO PEŁNEJ TREŚCI SERWISU WWW.PODATKI.BIZ JEST BEZPŁATNY
WYMAGANE JEST JEDNAK ZALOGOWANIE DO SERWISU.
UŻYTKOWNICY ZALOGOWANI MOGĄ RÓWNIEŻ DODAWAĆ KOMENTARZE.
Jeżeli jeszcze nie jesteś zarejestrowany, zapraszamy do wypełnienia krótkiego formularza rejestracyjnego.
REJESTRACJA
dla nowych użytkowników
LOGOWANIE
dla użytkowników podatki.biz
DLACZEGO WARTO SIĘ ZAREJESTROWAĆ DO SERWISU PODATKI.BIZ?
Otrzymujesz całkowicie bezpłatny stały dostęp do wielu informacji, między innymi do:
- ujednolicanych na bieżąco aktów prawnych (podatki, ubezpieczenia społeczne i działalność gospodarcza)
- narzędzi: powiadamiania o nowych przepisach, zmianach w przepisach i terminach
- kalkulatorów i baz danych
- działów tematycznych zawierających pogłębione informacje na interesujące Cię tematy; omówienia, odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania
- strony osobistej, na której znajdziesz aktualne informacje przeznaczone dla osoby o Twoim profilu zawodowym. Dodatkowo będziesz mógł edytować własną listę zakładek w celu szybszego docierania do szczegółowej informacji
- newslettera informującego regularnie o wydarzeniach związanych z podatkami i działalnością gospodarczą
Czas rejestracji - ok. 1 min
Uwaga
Podczas rejestracji nie zbieramy żadnych szczegółowych danych personalnych i teleadresowych. W każdej chwili możecie usunąć trwale i bezpowrotnie dane dotyczące Waszego konta. Przed rejestracją prosimy o zapoznanie się z regulaminem »
Ostatnie artykuły z tego działu
- PIP. Co to jest wypowiedzenie zmieniające?
- W jakim terminie pracownik powinien wykorzystać zaległy urlop na żądanie?
- Sygnaliści w pytaniach i odpowiedziach
- Do 30 września należy przekazać odpis na ZFŚS
- Nagrody dla pracowników w ramach grywalizacji opodatkowane PIT
- Wrzesień to ostatni miesiąc na nadrobienie urlopowych zaległości
- Program "Aktywny Rodzic" - pytania i odpowiedzi
- Obowiązki pracodawców – Odzież i obuwie robocze, środki higieny osobistej w pytaniach i odpowiedziach
- Obowiązki płatnika w związku z finansowaniem kosztów podróży pracowników mobilnych
- Elastyczne formy pracy - korzyści i wyzwania