WSA: Sankcja VAT nie może być wymierzana za błędy – ma zapobiegać oszustwom
![](/media/Image/artykuly/artykuly_top/003.jpg)
Sankcje przewidziane w art. 112b VAT powinny być środkiem adekwatnym do jego celu, który założył ustawodawca unijny, czyli powinny spełniać funkcję prewencyjną, zapobiegać potencjalnym oszustwom podatkowym (unikania opodatkowania), a nie karać podatników dodatkową dolegliwością finansową za jakikolwiek jego błąd (z uzaadnienia)
Teza
Działanie podatnika mające charakter zwykłego zaniedbania nie upoważnia organu do instrumentalnego zastosowania sankcji wynikającej z art. 112b ust 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Zastosowanie normy sankcyjnej wynikającej z art. 112b ustawy o VAT jest możliwe wyłącznie, gdy działanie podatnika świadomie zmierza do nadużyć podatkowych oraz uszczuplenia należności budżetowych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz,, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 lutego 2023 r. sprawy ze skargi T.AG w N. na decyzję Naczelnika P.Urzędu Celno-Skarbowego w B. z dnia [...] października 2022 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń, wrzesień, listopad i grudzień 2018 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Naczelnika P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. z [...].05.2022 r. znak [...], 2. umarza postępowanie podatkowe w sprawie, 3. zasądza od Naczelnika P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. na rzecz T.AG w N.kwotę 22898 (dwadzieścia dwa tysiące osiemset dziewięćdziesiąt osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Naczelnik P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. przeprowadził wobec T. AG w Niemczech (dalej jako: "skarżąca", "Spółka") kontrolę celno-skarbową nr [...] w zakresie przestrzegania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2018 r., zakończoną wynikiem kontroli z [...] października 2021 r. nr [...].
Organ podatkowy I instancji stwierdził, że Spółka w deklaracjach VAT-7 za styczeń, wrzesień, listopad i grudzień 2018 r. nie wykazała należnego podatku od towarów i usług wynikającego z 7 faktur VAT wystawionych na rzecz G. S.A. w łącznej w wysokości 9.605.113,26 zł. Powyższe nieprawidłowości spowodowały, że Spółka w deklaracjach VAT-7 za styczeń i grudzień 2018 r. zaniżyła zobowiązanie podatkowe, zaś w deklaracjach VAT-7 za wrzesień, listopad i grudzień 2018 r. zawyżyła nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy. Szczegółowe rozliczenie podatku od towarów i usług za wskazane okresy uwzględniające stwierdzone nieprawidłowości przedstawia tabela nr 2 str. 6 zaskarżonej decyzji.
Po zakończeniu kontroli celno-skarbowej Spółka uwzględniając stwierdzone nieprawidłowości, skorzystała z przewidzianego w art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813 ze zm.) uprawnienia do skorygowania uprzednio złożonych deklaracji i 23 listopada 2021 r. złożyła w Drugim Urzędzie Skarbowym W. korekty deklaracji VAT-7 za miesiące od stycznia do grudnia 2018 r., uwzględniając w korektach wszystkie nieprawidłowości zawarte w wyniku kontroli z 26 października 2021 r., doręczonym Spółce 9 listopada 2021 r.
Z pism Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego W. nr [...] z [...] stycznia 2022r. i nr [...] z [...] lutego 2022 r. oraz maila z [...] maja 2022 r. wynika, że Spółka [...] listopada 2021 r. złożyła korekty deklaracji VAT-7 za miesiące od stycznia do grudnia 2018 r. i dokonała wpłat zaniżonych zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług wynikających ze złożonych korekt deklaracji za styczeń i grudzień 2018 r.
Na podstawie postanowienia z [...] lutego 2022 r. nr [...] o przekształceniu kontroli celno- skarbowej w postępowanie podatkowe, wydanego przez NPUCS przeprowadzone zostało wobec Spółki postępowanie podatkowe w zakresie ustalenia dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług za styczeń, wrzesień, listopad i grudzień 2018r.
Decyzją z [...] maja 2022r. nr [...] NPUCS ustalił Spółce dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług w wysokości 20% za styczeń, wrzesień, listopad i grudzień 2018 r.
W odwołaniu pełnomocnik Spółki podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 112 b ust. 1 pkt lit. a, c i d, art. 112 b ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2018 r., poz. 2174 ze zm., dalej jako: "u.p.t.u.") i niezastosowanie art. 112b ust. 3 pkt 2 lit. b u.p.t.u.
Po rozpatrzeniu odwołania NPUCS decyzją z [...] października 2022 r. nr [...] w zakresie ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń 2018 r. uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie, zaś za wrzesień, listopad i grudzień 2018 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że Spółka nie ujęła podatku należnego wynikającego z faktury nr [...] z [...] stycznia 2018 r. w rozliczeniach za właściwy okres rozliczeniowy, czyli styczeń 2018 r., natomiast zaewidencjonowała go w rozliczeniu za marzec 2018 r. Wyjaśnił, że podatek należy VAT wynikający z tej faktury został ujęty w następnym okresie rozliczeniowym po właściwym okresie rozliczeniowym i nastąpiło to przed dniem wszczęcia kontroli celno-skarbowej. Zatem, w ocenie organu, warunki prawne dla zastosowania art. 112b ust. 3 pkt 2 lit. b u.p.t.u., wyłączające regulację dotyczącą ustalania dodatkowego zobowiązania podatkowego, zrealizowały się przed wszczęciem kontroli celno-skarbowej. W ocenie NPUCS nie było podstaw do ustalania Spółce dodatkowego zobowiązania podatkowego za styczeń 2018 r. na podstawie art. 112 b ust. 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 112b ust. 2 pkt 1 u.p.t.u., gdyż mimo zaistnienia przesłanek, o których mowa we wskazanych przepisach, nie powinny znaleźć one zastosowania ze względu na wyłączenie przewidziane w art. 112b ust. 3 pkt 2 lit. b u.p.t.u.
W świetle powyższego organ odwoławczy postanowił uchylić za styczeń 2018 r. ustalone dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług w zakresie faktury nr [...] z 9 stycznia 2018 r. i umorzyć postępowanie w tym zakresie.
W ocenie NPUCS zaistniały natomiast warunki do ustalenia Spółce kwoty dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług w wysokości 20% za wrzesień, listopad i grudzień 2018r. na podstawie art. 112 b ust. 1 pkt 1 lit. c i d w zw. z art. 112 b ust. 2 pkt 1 u.p.t.u. Organ odwoławczy podniósł, że akta sprawy dowodzą, że Spółka nie złożyła poprawnych deklaracji dla podatku od towarów i usług za wrzesień, listopad i grudzień 2018 r. W rozliczeniu podatku VAT za grudzień 2018 r. zaniżyła zobowiązanie podatkowe oraz za wrzesień, listopad i grudzień 2018 r. zawyżyła nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy.
Organ odwoławczy podniósł, że według dowodów zgromadzonych w sprawie, nieprawidłowości skutkujące błędnym rozliczeniem podatku od towarów i usług za wyżej wskazane okresy rozliczeniowe wynikały z nieujęcia przez Spółkę do rozliczenia podatku należnego VAT dostaw na rzecz G. S.A., udokumentowanych 6 fakturami o łącznej wartości 36.295.193,28 zł netto oraz podatku VAT w wysokości 8.347.894,45 zł.
NPUCS wskazał, że korekty deklaracji zostały złożone po wszczęciu wobec Spółki kontroli celno-skarbowej, co zgodnie z potwierdzeniem odbioru upoważnienia do jej przeprowadzenia nastąpiło [...] stycznia 2020 r. Również po jej wszczęciu została uregulowana zaległość podatkowa powstała wskutek stwierdzonych nieprawidłowości. Niniejsze, zdaniem organu, wyklucza możliwość odstąpienia od ustalenia dodatkowego zobowiązania na podstawie art. 112b ust. 3 pkt 1 u.p.t.u. NPUCS stwierdził również, że w przedmiotowej sprawie nie znajduje również zastosowania art. 112b ust. 3 pkt 2 lit. a u.p.t.u. Weryfikacja deklaracji za ww. okresy rozliczeniowe oraz ich korekt wskazuje, iż nie wystąpiły w złożonych dokumentach błędy rachunkowe lub oczywiste omyłki. Organ podniósł, że niniejszym przypadku nie znajdzie zastosowania również wykluczenie ustalenia sankcji wskazane pod lit. b powołanego przepisu. Stwierdzone nieprawidłowości w zakresie podatku należnego mające związek z niewykazaniem transakcji sprzedaży za wrzesień, listopad grudzień 2018 r., nie zostały ujęte w innych okresach rozliczeniowych, wobec czego doszło do realnego zaniżenia zobowiązania podatkowego, a jednocześnie zawyżenia kwoty podatku, którą Spółka deklarowała do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy. NPUCS stwierdził także, że wyłączenie zastosowania sankcji z przyczyn wskazanych w pkt 3 ust. 3 wskazanego przepisu jest bezsporne i oczywiste, gdyż dotyczy wyłącznie podatników będących osobami fizycznymi.
NPUCS podniósł także, że w wezwaniu z [...] marca 2022 r. zwrócono się do Spółki m.in. o wyjaśnienie podwodów niewykazania przed dniem wszczęcia kontroli celno-skarbowej w deklaracjach VAT-7 ww. faktur VAT. Spółka w odpowiedzi z [...] marca 2022 r. stwierdziła, że faktury wraz z dokumentami pozwalającymi na analizę co do sposobu ich rozliczenia dla celów VAT zostały przekazane podmiotowi wspierającemu Spółkę w rozliczeniach podatkowych z opóźnieniem. W ocenie NPUCS ww. wyjaśnienia nie mogą stanowić usprawiedliwienia w wypełnianiu spoczywającego na Spółce ustawowego obowiązku w zakresie rzetelnego i terminowego deklarowania i wpłacania do budżetu państwa podatku VAT i tłumaczyć bezczynności Spółki w zakresie autokorekty złożonych deklaracji VAT.
Organ odwoławczy stwierdził, że z dowodów w sprawie wynika, iż Spółka wprowadziła do obiegu prawnego faktury VAT dokumentujące sprzedaż na rzecz G. S.A., regularnie i terminowo otrzymywała od wskazanego kontrahenta zapłaty za wystawione na jego rzecz faktury VAT, natomiast nie ujawniła tej sprzedaży w ewidencji i deklaracjach VAT, czym zafałszowała wymiar zobowiązania podatkowego i nie zapłaciła podatku należnego Skarbowi Państwa. W ocenie organu odwoławczego stwierdzone działanie Spółki posiada znamiona oszustwa podatkowego.
W ocenie NPUCS wszystkie wskazane wyżej argumenty w ocenie organu odwoławczego dowodzą, iż zastosowanie sankcji wynikającej z art. 112b u.p.t.u., w omawianym zakresie nie pozostaje w sprzeczności ani z zasadą neutralności, ani proporcjonalności, ani również prawem unijnym wynikającym z art. 273 Dyrektywy 112 i jest realizacją celu w postaci zapewnienia prawidłowego poboru podatku od towarów i usług i przeciwdziałania nadużyciom prawa.
Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem Spółka wywiodła skargę do sądu.
Zaskarżyła decyzję w części dotyczącej utrzymania w mocy decyzji organu I instancji w zakresie ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za wrzesień, listopad i grudzień 2018 r. oraz zarzuciła naruszenie przez NPUCS:
I. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
1. art. 120, art. 121, art. 122, art. 124 i art. 127 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowej (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm., dalej jako: "o.p.") przez ich niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji;
a) brak podjęcia w toku postępowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co spowodowało, że w drugiej instancji poprzestano na akceptacji oceny dokonanej w decyzji wydanej w pierwszej instancji;
b) brak samodzielnej weryfikacji negatywnych przesłanek uniemożliwiających nałożenie dodatkowego zobowiązania podatkowego w VAT wynikających z art. 273 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U.UE.L. z 2006 r., poz. 347.1 z dnia 2006.12.11, dalej: "Dyrektywa 2006/112/WE");
c) naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych, poprzez wymierzenie Spółce dodatkowego sankcyjnego zobowiązania podatkowego w VAT w maksymalnej wysokości, gdy Spółka w toku kontroli celno-skarbowej sama w pełni wyjaśniła stan faktyczny m.in. składając bezskuteczne korekty JPK-VAT, aby ułatwić czynności kontrolne, a także zapłaciła wszystkie zaległości podatkowe wraz z sankcyjnymi odsetkami w wysokości 150%.
II. przepisów prawa...
DOSTĘP DO PEŁNEJ TREŚCI SERWISU WWW.PODATKI.BIZ JEST BEZPŁATNY
WYMAGANE JEST JEDNAK ZALOGOWANIE DO SERWISU.
UŻYTKOWNICY ZALOGOWANI MOGĄ RÓWNIEŻ DODAWAĆ KOMENTARZE.
Jeżeli jeszcze nie jesteś zarejestrowany, zapraszamy do wypełnienia krótkiego formularza rejestracyjnego.
REJESTRACJA
dla nowych użytkowników
LOGOWANIE
dla użytkowników podatki.biz
DLACZEGO WARTO SIĘ ZAREJESTROWAĆ DO SERWISU PODATKI.BIZ?
Otrzymujesz całkowicie bezpłatny stały dostęp do wielu informacji, między innymi do:
- ujednolicanych na bieżąco aktów prawnych (podatki, ubezpieczenia społeczne i działalność gospodarcza)
- narzędzi: powiadamiania o nowych przepisach, zmianach w przepisach i terminach
- kalkulatorów i baz danych
- działów tematycznych zawierających pogłębione informacje na interesujące Cię tematy; omówienia, odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania
- strony osobistej, na której znajdziesz aktualne informacje przeznaczone dla osoby o Twoim profilu zawodowym. Dodatkowo będziesz mógł edytować własną listę zakładek w celu szybszego docierania do szczegółowej informacji
- newslettera informującego regularnie o wydarzeniach związanych z podatkami i działalnością gospodarczą
Czas rejestracji - ok. 1 min
Uwaga
Podczas rejestracji nie zbieramy żadnych szczegółowych danych personalnych i teleadresowych. W każdej chwili możecie usunąć trwale i bezpowrotnie dane dotyczące Waszego konta. Przed rejestracją prosimy o zapoznanie się z regulaminem »
Ostatnie artykuły z tego działu
- MF o zasadności obniżenia stawki VAT na usługi kosmetyczne
- VAT w obrocie międzynarodowym (23) Eksport – Status nabywcy
- Zrozumieć podatek VAT (17) Podstawa opodatkowania podatkiem VAT
- E-commerce i podatki (13) Dropshipping - Uprzedni zakup przez pośrednika
- Zwolnienie podmiotowe w VAT. Czy usługi coachingowe to doradztwo?
- VAT: Ważny dla spółek wyrok TSUE – podstawa opodatkowania aportu nieruchomości
- VAT w obrocie międzynarodowym (22) Opodatkowanie zaliczek w eksporcie
- Zrozumieć podatek VAT (16) Stosowanie stawki podatku VAT 5% i 8%. Stawka 8% w budownictwie
- Wsteczna rejestracja VAT możliwa po latach - korzystna dla przedsiębiorców interpretacja
- E-commerce i podatki (11) Podstawa opodatkowania przy usłudze pośrednictwa. Zwolnienie podmiotowe