Naliczanie kar umownych dla wykonawców w czasie epidemii
![](/media/Image/artykuly/artykuly_top/010.jpg)
Art. 15r i art. 15r1 ustawy COVID-19 zawierają rozwiązania dedykowane szeroko pojętemu rynkowi zamówień publicznych. Regulacja zawarta w tych dwóch przepisach odnosi się zarówno do zamówień publicznych udzielanych w oparciu o przepisy ustawy - Prawo zamówień publicznych, jak i do zamówień realizowanych na podstawie innych przepisów powszechnie obowiązujących, oraz przepisów wewnętrznych funkcjonujących u danego zamawiającego - wyjaśniło Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii w odpowiedzi na zapytanie poselskie.
Zapytanie nr 2883 do ministra rozwoju, pracy i technologii w sprawie interpretacji przepisu art. 15r1 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Szanowny Panie Ministrze,
ustawą z dnia 19 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19 dodano do ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (dalej: „Ustawa”) przepis art. 15r1, który stanowi o zakazie potrącania kary umownej z wynagrodzenia wykonawcy lub innych jego należności; zakazu dochodzenia zaspokojenia z zabezpieczenia należytego wykonania umowy; zawieszenia biegu terminu przedawnienia roszczeń zamawiającego oraz przedłużenia terminu ważności zabezpieczenia należytego wykonania umowy.
Wprowadzenie tego przepisu spowodowało spór interpretacyjny w praktyce obrotu gospodarczego, a przedsiębiorcy zmagają się z wątpliwą interpretacją tego przepisu przez zamawiających publicznych, w tym jednostki samorządu terytorialnego. Przedsiębiorcy wykonujący usługi na rzecz podmiotów publicznych spotykają się bowiem z niekorzystną dla nich interpretacją w zakresie zakazu dokonywania potrąceń kar umownych zastrzeżonych na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania umowy, o której mowa w art. 15r ust. 1 ustawy, z wynagrodzenia wykonawcy lub z innych jego wierzytelności, o ile zdarzenie, w związku z którym zastrzeżono tę karę, nastąpiło w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii.
Problem interpretacyjny dotyczy tego, że zamawiający publiczni (np. urzędy gminy), którzy udzielili zamówienia publicznego na świadczenie usług w trybie innym niż Prawo zamówień publicznych, uważają, iż mogą swobodnie dokonywać potrąceń kar umownych z wynagrodzenia wykonawcy, tylko dlatego, że umowa została podpisana w innym trybie niż przepisy Pzp, np. w oparciu o art. 22 ust. 9 pkt 1 ustawy z dnia 16.12.2010 r. o transporcie publicznym. Zamawiający wskazują, że skoro w art. 15r1 tarczy antykryzysowej nie zawiera odesłania analogicznego jak to zawarte w art. 15r ust. 11 ustawy, to znaczy, że nie muszą respektować zakazu potrąceń z wynagrodzenia wykonawcy, którego obejmuje wprawdzie zamówienie publiczne, ale nie została zawarta w trybie Pzp.
Art. 15r ust. 11 ustawy wskazuje bowiem, że „Przepisy ust. 1-9 stosuje się odpowiednio do umów w sprawie zamówień publicznych wyłączonych ze stosowania ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych.” Analogicznego przepisu nie ma w art. 15 r1 ustawy, co zamawiający interpretują jako możliwość swobodnego potrącania kar umownych tylko z tego powodu, że zamówienie nie zostało udzielone w trybie Pzp, lecz w trybie innej ustawy (mimo iż nadal jest to zamówienie publiczne).
W mojej ocenie taka interpretacja urzędów samorządowych jest nieuprawniona i narusza ratio legis ww. art. 15r1 ust. 1 tarczy antykryzysowej, która miała chronić przedsiębiorców przed jednostronnymi potrąceniami wynagrodzenia przez zamawiających publicznych, a następnie wielomiesięcznymi lub nawet wieloletnimi procesami o odzyskanie potrąconej kwoty wynagrodzenia. W mojej ocenie zakaz potrącenia kar umownych z wynagrodzenia wykonawcy powinien obejmować wszystkie umowy na usługi/zamówienia publiczne, także w przypadku udzielenia zamówienia w trybie innymi niż ustawa Pzp.
Wobec powyższego powstały istotne pytania dla praktyki obrotu gospodarczego, tj.:
- Czy przepis art. 15r1 ust. 1 stosuje się do wszystkich umów obejmujących wykonywanie zamówienia publicznego, tj. także do umów, które nie zostały zawarte w trybie ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych, czy też stosujemy go wyłącznie do umów w sprawie zamówień publicznych zawartych ściśle w oparciu o przepisy ustawy Pzp?
- Jakie jest ratio legis tego przepisu, a w szczególności czy znajduje on zastosowanie do sytuacji, gdy zamówienie publiczne na usługi transportowe zostało udzielone przez urząd gminy w ramach art. 22 ust. 9 pkt 1 ustawy z dnia 16.12.2010 r. o transporcie publicznym?
- Czy odesłanie zawarte w art. 15r ust. 11 tarczy antykryzysowej należy stosować także w przypadku zakazu potrąceń z art. 15r1 tej ustawy?
Uprzejmie proszę Pana Ministra o odpowiedź na postawione pytania, gdyż zamawiający wykorzystują tę niepewność interpretacyjną, całkowicie ignorując ratio legis przepisów tarczy antykryzysowej, która w swoim założeniu miała chronić przedsiębiorców, w tym szczególnie trudnym dla nich okresie, od nadużyć ze strony silniejszego podmiotu, jakim jest zamawiający publiczny.
Poseł Marek Kwitek
Sandomierz, 27 stycznia 2021 r.
Odpowiedź na zapytanie nr 2883 w sprawie interpretacji przepisu art. 15r1 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Szanowna Pani Marszałek,
...
DOSTĘP DO PEŁNEJ TREŚCI SERWISU WWW.PODATKI.BIZ JEST BEZPŁATNY
WYMAGANE JEST JEDNAK ZALOGOWANIE DO SERWISU.
UŻYTKOWNICY ZALOGOWANI MOGĄ RÓWNIEŻ DODAWAĆ KOMENTARZE.
Jeżeli jeszcze nie jesteś zarejestrowany, zapraszamy do wypełnienia krótkiego formularza rejestracyjnego.
REJESTRACJA
dla nowych użytkowników
LOGOWANIE
dla użytkowników podatki.biz
DLACZEGO WARTO SIĘ ZAREJESTROWAĆ DO SERWISU PODATKI.BIZ?
Otrzymujesz całkowicie bezpłatny stały dostęp do wielu informacji, między innymi do:
- ujednolicanych na bieżąco aktów prawnych (podatki, ubezpieczenia społeczne i działalność gospodarcza)
- narzędzi: powiadamiania o nowych przepisach, zmianach w przepisach i terminach
- kalkulatorów i baz danych
- działów tematycznych zawierających pogłębione informacje na interesujące Cię tematy; omówienia, odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania
- strony osobistej, na której znajdziesz aktualne informacje przeznaczone dla osoby o Twoim profilu zawodowym. Dodatkowo będziesz mógł edytować własną listę zakładek w celu szybszego docierania do szczegółowej informacji
- newslettera informującego regularnie o wydarzeniach związanych z podatkami i działalnością gospodarczą
Czas rejestracji - ok. 1 min
Uwaga
Podczas rejestracji nie zbieramy żadnych szczegółowych danych personalnych i teleadresowych. W każdej chwili możecie usunąć trwale i bezpowrotnie dane dotyczące Waszego konta. Przed rejestracją prosimy o zapoznanie się z regulaminem »
Ostatnie artykuły z tego działu
- Dlaczego ZUS wysyła decyzje listem zwykłym? - MRPiPS odpowiada
- Odsetki ustawowe w 2024 r. – 9,25%, 11,25%, 13,75% czy 15,75%?
- "Babciowe" również dla samozatrudnionych
- Sprzedaż nieruchomości po likwidacji spółki cywilnej a przychód byłego wspólnika
- Opodatkowanie dochodów z hodowli psów w ramach działalności rolniczej
- Nie będzie nowego podatku od fotowoltaiki
- Darowizna przedsiębiorstwa od rodzeństwa
- Najem firmowych nieruchomości w trakcie zawieszenia działalności
- Rachunek bankowy w spółce cywilnej z udziałem osób prawnych
- Pierwsze unijne rozporządzenie dotyczące stosowania AI