NSA. Samo podpisanie protokołu odbioru nie wpływa na moment wykonania usługi
![](/media/Image/artykuly/orzecznictwo/002.jpg)
Z uzasadnienia: Zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. a w zw. z art. 106i ust. 3 pkt 1 ustawy o VAT, momentem wykonania robót budowlanych, będzie zrealizowanie wszystkich warunków przewidzianych w umowach dotyczących tych usług, ale w zakresie ich elementów rozumianych potocznie, w oparciu o obiektywne kryteria, na których opierają się te pojęcia. Niewątpliwie protokół, o jakim mowa w sprawie, obiektywnie nie jest elementem usługi budowlanej czy budowlano-montażowej, a jedynie potwierdza jej wykonanie.
SENTENCJA
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, Sędzia NSA Marek Kołaczek, Sędzia WSA del. Mirella Łent (sprawozdawca), Protokolant Marek Wojtasiewicz, po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. Z. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 31 marca 2015 r. sygn. akt I SA/Wr 2386/14 w sprawie ze skargi K. Z. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 31 lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie przepisów o podatku od towarów i usług 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od K. Z. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na rzecz Szefa Krajowej Administracji Skarbowej kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
1. Wyrok Sądu I instancji i przedstawiony przez ten Sąd przebieg postępowania administracyjnego.
1.1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 31 marca 2015 r. sygn. akt I SA/Wr 2386/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę K. sp. z o.o. w P. na interpretację Ministra Finansów z dnia 31 lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług. Przedstawiając w uzasadnieniu wyroku stan sprawy Sąd I instancji przyjął, że w złożonym wniosku o interpretację Spółka podała, że jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług z tytułu świadczonych na rzecz określonych podmiotów usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r., nr 177, poz. 1054 ze zm.), dalej: "ustawa o VAT", a w tym usług budowlanych i budowlano-montażowych, co do których obowiązek podatkowy powstaje w momencie szczególnym, to jest określonym w art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. a) ustawy o VAT. Świadczenie usług (budowlanych i budowlano-montażowych) odbywa się na podstawie zawartej z odbiorcą umowy i zgodnie z ustalonym przez strony harmonogramem prac. Wykonanie ostatniej czynności przewidzianej harmonogramem prac jest jednoznaczne z zakończeniem realizacji usługi, co każdorazowo potwierdzane jest protokołem odbioru usługi podpisanym przez strony umowy. W praktyce zdarza się, że data odbioru usługi określona w takim protokole nie jest tożsama z datą ostatniej czynności wykonanej przez Spółkę w związku z realizacją usługi. Wynika to z upływu czasu koniecznego na dostarczenie korespondencji przez strony umowy oraz upływu okresu niezbędnego do stwierdzenia zgodności rzeczowego zakresu wykonanej usługi z zawartą umową. Procedury odbiorów związane z realizacją danej usługi określane są w treści danej umowy i zasadniczo wskazują one sposób lub formę oraz terminy dokonywania zgłoszeń przez wykonawcę faktu wykonania wszystkich czynności, jak również o gotowości do protokolarnego odbioru wykonania prac, a także sposób lub formę i termin zgłoszenia przez odbiorcę gotowości odbioru wykonania usługi. Odbiór usługi następuje zgodnie z umową w dacie protokolarnego potwierdzenia ze strony Spółki faktu kompletnego wykonania usługi.
1.2. W tak przedstawionym stanie faktycznym Spółka zadała pytanie, czy w odniesieniu do usług budowlanych i budowlano-montażowych, w przypadku w którym zgodnie z art. 106i ust. 3 pkt 1 ustawy o VAT fakturę wystawia się nie później niż 30. dnia od wykonania usługi, właściwe będzie powiązanie daty wykonania usługi z datą protokolarnego odbioru tych prac? Zdaniem wnioskodawcy, w wymienionym przypadku prawidłowe będzie powiązanie daty wykonania usługi z datą protokolarnego odbioru tych prac, co oznacza poświadczenie realizacji zleconych wykonawcy czynności oraz ich akceptację przez zamawiającego bez zastrzeżeń.
1.3. W wydanej interpretacji Minister Finansów uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe. Organ stwierdził, że w przypadku przedmiotowych usług, w świetle przepisów art. 2 pkt 31, art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7, art. 8, art. 19a ust. 1, art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. a), art. 19a ust. 7, art. 106b ust. 1 i art. 106i ust. 3 pkt 1 ustawy o VAT, obowiązek podatkowy będzie powstawał z chwilą wystawienia faktury z tytułu wykonania całości lub części prac budowlanych lub budowlano-montażowych, zaś faktura powinna być wystawiona najpóźniej 30. dnia od dnia wykonania usługi. Jeżeli podatnik nie wystawi w tym terminie faktury lub wystawi ją z opóźnieniem, obowiązek podatkowy powstanie z chwilą upływu terminu na jej wystawienie, to jest 30. dnia od dnia wykonania usługi. Z kolei o wykonaniu usług budowlanych lub budowlano-montażowych będzie decydować faktyczne wykonanie tych usług. Bez wpływu natomiast na moment powstania obowiązku podatkowego dla usług budowlanych i budowlano-montażowych pozostają uregulowania (procedury) łączące strony umowy, określające daty i terminy sporządzania odpowiedniej dokumentacji, na podstawie której następują wzajemne rozliczenia (protokoły odbioru prac).
2. Skarga do Sądu I instancji.
2.1. W skardze - wniesionej po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa - Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji zarzucając naruszenie art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. a) ustawy o VAT oraz podniosła, że poprzez ocenę jako niewłaściwe powiązania daty wykonania usługi budowlanej lub budowlano-montażowej z datą protokolarnego odbioru tych prac, organ naruszył art. 353¹ w zw. z art. 647 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121 ze zm.), dalej: "k.c.", to jest zasadę swobody umów w zakresie ustalenia daty wykonania usług będących przedmiotem umowy. Spółka zwróciła także uwagę, że w dotychczasowej praktyce organów podatkowych niejednokrotnie łączono moment wykonania usługi budowlanej (budowlano-montażowej) z datą sporządzenia protokołu odbioru robót. Odmienne potraktowanie problemu w obecnej interpretacji stanowiło o naruszeniu art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78, poz. 483 ze zm.), dalej: "Konstytucja", a także art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: "O.p."). Wskazując zaś na naruszenie art. 14b § 2 w zw. z art. 14c § 1 O.p. skarżąca stwierdziła, że uzasadnienie prawne interpretacji jest niedostateczne, albowiem organ jedynie zaprezentował własne stanowisko, natomiast w istocie stanowiska tego nie uzasadnił.
3. Wyrok Sądu I instancji.
3.1. W wydanym wyroku z dnia 31 marca 2015 r. sygn. akt I SA/Wr 2386/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. a ustawy o VAT, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury w przypadkach, o których mowa w art. 106b ust. 1, z tytułu świadczenia usług budowlanych lub budowlano-montażowych. Stosownie natomiast do art. 106a ust. 3 pkt 1 ustawy o VAT, fakturę wystawia się nie później niż 30. dnia od dnia wykonania usług w przypadku, o którym mowa w art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. a ustawy o VAT. Z powyższego Sąd wywiódł, że zdarzeniem które inicjuje obowiązek wystawienia faktury (w rzeczonym trybie) oraz w konsekwencji zaistnienie obowiązku podatkowego jest wykonanie usługi budowlanej lub budowlano-montażowej.
3.2. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt I FSK 943/12 Sąd stwierdził, że nie można było zaaprobować zasadniczej pretensji skargi, iż organ naruszył prawo poprzez to, że odmówił sporządzeniu protokołu odbioru robót znaczenia pozwalającego jego datę uznać za równoznaczną z datą wykonania usługi budowlanej lub budowlano-montażowej. Zdaniem Sądu, brak protokołu zdawczo-odbiorczego w chwili wykonania usługi budowlanej nie świadczy o tym, że nie doszło (w ogóle lub w konkretnej dacie) do wykonania usługi. Samo zaś sporządzenie i podpisanie protokołu odbioru robót budowlanych uzasadnia domniemanie, że zostały one wykonane zgodnie z umową (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 lipca 2009 r., sygn. akt II CSK 61/09, LEX nr 523586). Może się oczywiście zdarzyć, że wykonana usługa ma wady i wówczas w protokole odbioru zostanie to zaznaczone. Samo sporządzenie protokołu odbioru wywołuje również inne skutki, jak choćby skutki pokwitowania wykonania zobowiązania przez wykonawcę. Powołując się na wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 17 lutego 2000 r., sygn. akt I ACa 1027/99, Pr. Gosp. 2001/2/48, Sąd stwierdził, że odbiór robót jest elementem przełomowym w stosunkach pomiędzy stronami umowy o roboty budowlane, gdyż z jednej strony potwierdza wykonanie zobowiązania i otwiera wykonawcy prawo do żądania wynagrodzenia, bądź wskazuje na jego niewykonanie lub nienależyte wykonanie w całości lub w części wobec istnienia wad i rodzi odpowiedzialność za wady ujawnione przy odbiorze, a z drugiej strony wyznacza początek biegu terminów rękojmi za wady.
3.3. Mając na uwadze powyższe, Sąd wskazał, że nie sposób stwierdzić,
iż usługa budowlana lub budowlano-montażowa zostaje wykonana w momencie podpisania protokołu odbioru. Wykonanie usługi następuje w momencie faktycznego zakończenia prac, które stwierdzone może być w drodze zgłoszenia tego faktu usługodawcy (inwestorowi) z wezwaniem go do odbioru wykonanych prac budowlanych. Samo zaś sporządzenie wspomnianego protokołu stanowi jedynie potwierdzenie wykonania usługi i nie ma wpływu na moment wykonania usługi, a w konsekwencji na początek b...
DOSTĘP DO PEŁNEJ TREŚCI SERWISU WWW.PODATKI.BIZ JEST BEZPŁATNY
WYMAGANE JEST JEDNAK ZALOGOWANIE DO SERWISU.
UŻYTKOWNICY ZALOGOWANI MOGĄ RÓWNIEŻ DODAWAĆ KOMENTARZE.
Jeżeli jeszcze nie jesteś zarejestrowany, zapraszamy do wypełnienia krótkiego formularza rejestracyjnego.
REJESTRACJA
dla nowych użytkowników
LOGOWANIE
dla użytkowników podatki.biz
DLACZEGO WARTO SIĘ ZAREJESTROWAĆ DO SERWISU PODATKI.BIZ?
Otrzymujesz całkowicie bezpłatny stały dostęp do wielu informacji, między innymi do:
- ujednolicanych na bieżąco aktów prawnych (podatki, ubezpieczenia społeczne i działalność gospodarcza)
- narzędzi: powiadamiania o nowych przepisach, zmianach w przepisach i terminach
- kalkulatorów i baz danych
- działów tematycznych zawierających pogłębione informacje na interesujące Cię tematy; omówienia, odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania
- strony osobistej, na której znajdziesz aktualne informacje przeznaczone dla osoby o Twoim profilu zawodowym. Dodatkowo będziesz mógł edytować własną listę zakładek w celu szybszego docierania do szczegółowej informacji
- newslettera informującego regularnie o wydarzeniach związanych z podatkami i działalnością gospodarczą
Czas rejestracji - ok. 1 min
Uwaga
Podczas rejestracji nie zbieramy żadnych szczegółowych danych personalnych i teleadresowych. W każdej chwili możecie usunąć trwale i bezpowrotnie dane dotyczące Waszego konta. Przed rejestracją prosimy o zapoznanie się z regulaminem »
Ostatnie artykuły z tego działu
- Kontrole i procedury – zanim będzie za późno (4) Podstawowe prawa kontrolowanego
- Zapłata podatku przez wspólnika z rachunku bankowego spółki cywilnej
- Kontrole i procedury (3) Doręczenia pism w formie papierowej. Wezwania
- Czy Dyrektor KIS ogranicza prawo podatników do interpretacji?
- NSA. Wycieczka do innej miejscowości a konieczność zapłaty opłaty uzdrowiskowej
- Zaliczka w podatku PIT i podatku VAT – podobieństwa i różnice
- Zapłata podatku przez osobę trzecią - MF wyjaśnia
- Podatek od sprzedaży detalicznej przy sprzedaży towaru i usługi
- NSA. Odpowiedzialność członka zarządu: Ważna jest wymagalność, a nie wykonalność zobowiązania
- Postępowanie karne skarbowe jako instrument zawieszenia biegu przedawnienia